Η ελληνοσερβική κίνηση του Ρήγα

Φωτογραφία. Η πρώτη εφημερίδα στην σερβική γλώσσα.14 Μαρτίου 1791

Το πρώτο φύλλο της εφημερίδας «Εφημερίς», με εκδότες, τους αδελφούς Μαρκίδες Πούλιου από τη Σιάτιστα Κοζάνης, κυκλοφόρησε...«Εν Βιέννη, Τρίτη τη 31η Δεκεμβρίου 1790». Ηταν η πρώτη εφημερίδα που εκδόθηκε στην ελληνική γλώσσα. Στόχος της, η αφύπνιση του Γένους και η υποστήριξη του Νεοελληνικού Διαφωτισμού.

73 μέρες μετά την έκδοση της "Εφημερίδος",κυκλοφόρησε η "Σερβική Εφημερίς" με τους ίδιους στόχους από τους αδελφούς Μαρκίδες Πούλιου.

Στη Βιέννη, εκδόθηκε στα ελληνικά,το 1811, από τον ίδιο κύκλο διανοουμένων, η εφημερίδα"Ειδήσεις διά τα Ανατολικά μέρη" , με εκδότες τον Ιωσήφ Φραγκίσκο Χαλλ και τον Κοζανίτη Ευφρόνιο Ραφαήλ Πόποβιτς,που ήταν φίλος του επίσης Κοζανίτη Γ. Σακελλάριου,και ειχε στενή σχέσημε τον Γεώργιο Ρουσιάδη, με τον οποίο συνεργάστηκε στην έκδοση εφημερίδας, της άλλης ελληνικής εφημερίδας ,"Τηλέγραφος", επίσης στη Βιέννη.

Η ιστορία των Πρακτόρων.( των Πρακτόρων η σχολή είναι χρήσιμη πολύ)

Εκτός γραμμής βρέθηκαν τα φερέφωνα των Σόρος, που προσπαθούν να ξαναγράψουν την ιστορία, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις των «άνωθεν δυνάμεων».Ο Μπαράκ δήλωσε ότι η ελληνική επανάσταση… εξήχθη από τις ΗΠΑ.
Τά ελληνικά «πρακτορεία έχουν χάσει, προφανώς …επεισόδια.
Ο κ.Τάσος Κωστόπουλος και ο «πανεπιστημιακός» Σπύρος Καράβας , του κυκλώματος, ανέλαβαν την «αποστολή» να μας παρουσιάσουν την εκδοχή του American Freedom House, της Rand Corporation, και άλλων ιδρυμάτων, για την καλή οθωμανική αυτοκρατορία των Ντονμέ, και τους κακούς και ιδιοτελείς , Έλληνες. Την διαφήμιση ανέλαβαν τα πρακτορεία «Μιχα-ελευθεριτυπίας» και andrianopoulos.gr.
Δεν έχει σημασία, να ανασκευάσουμε τώρα, τα «πρακτοριακά επιχειρήματα», και την αυθαίρετη και αντιεπιστημονική χρήση των ντοκουμέντων.
Το κείμενο του Μίχα τα λέει όλα.
Αναδημοσιεύουμε το «πρακτοριακό» κείμενο, για να γνωρίζετε πώς σκέπτεται το Λάνγκλέι.
Σπύρος Χατζάρας.

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΙ ΜΥΘΟΙ
http://www.andrianopoulos.gr

Ένα σημείωμα του Τάκη Μίχα ( στην Ελευθεροτυπία)
Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα εκδήλωση πρόσφατα για τους μύθους της εθνικής επετείου. με συμμετέχοντες τον δημοσιογράφο Τάσο Κωστόπουλο και τον πανεπιστημιακό Σπύρο Καράβα.

Επιστολές - ντοκουμέντα του Καποδίστρια, όπου ομολογούν ότι ούτε καν η νοτιότερη της θεσσαλικής γραμμής Ελλάδα υπήρξε ποτέ εθνικά συμπαγής, ανέγνωσε ο καθηγητής Καράβας.

Καταπέλτης όμως ήτανε βασικά ο Κωστόπουλος, με τεκμηριωμένη σε βιβλιογραφία επιχειρηματολογία για τον καθένα από τους εθνικούς μύθους ξεχωριστά.

Πρώτα κατέρριψε το μύθο της... "μακραίωνης αντίστασης", επισημαίνοντας όχι μόνο τη σποραδικότητα αλλά και τη ΜΗ εθνική συνειδητότητα των σκόρπιων τοπικών εξεγέρσεων που λάμβαναν χώρα ΠΡΙΝ από το 19ο αιώνα, ανατρέποντας έτσι την κυριαρχη αποψη που μιλάει "για επί αιώνες δοκιμαζόμενο και διαρκώς αγωνιζόμενο έθνος".

Υστερα μίλησε για τη ΜΙΚΤΗ εθνολογική σύνθεση των επαναστατών, επισημαίνοντας ότι ο ναύαρχος Κουντουριώτης συμμετείχε σε όλες τις συνεδριάσεις της εποχής... συνοδευμένος από τον επίσημο μεταφραστή του, αφού δεν ήξερε να μιλάει παρά μόνο αρβανίτικα (όπως και το 30% των επαναστατών). Η εξόντωση της αρβανίτικης γλώσσας ξεκίνησε ΑΜΕΣΩΣ μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους, με εγκυκλίους του υπουργείου Παιδείας από το 1830. Τα ελληνικά σώματα του οθωμανικού στρατού που τάχθηκαν με την αντεπανάσταση ήταν τα περίφημα "καπάκια", ενώ πολυάριθμοι μουσουλμάνοι με φιλελεύθερες ιδέες συντάσσονταν με τους επαναστάτες.

Η θρησκευτική ελευθερία ήταν απόλυτη στο οθωμανικό καθεστώς. Βεβαίως, διώξεις Ελλήνων από το οθωμανικό καθεστώς (και κρεμάλες) υπήρξαν πολλές, αλλά ΣΧΕΔΟΝ ΟΛΕΣ ήταν ΚΑΤΟΠΙΝ ΥΠΟΔΕΙΞΕΩΝ των τοπικών ελληνικών αρχών, που έλυναν και έδεναν στις περιοχές τους.

Έλεγαν δηλαδή οι προύχοντες στους Οθωμανούς "πιάστε τον τάδε, διότι είναι επικίνδυνο ταραχοποιό στοιχείο και απειλεί την εξουσία". Πάντοτε δηλαδή υπήρχε ΕΓΚΡΙΣΗ και ΠΡΟΤΡΟΠΗ εκ μέρους Ελλήνων ιθυνόντων.

Ο Κωστόπουλος υποστήριξε οτι ΚΙΝΗΤΡΑ πολλών συμμετεχόντων στην εξέγερση του 21 ήταν ιδιοτελή, και έφερε ως παράδειγμα τους κλέφτες και αρματολούς . Οι κλέφτες συγκρούονταν για ίδιον όφελος με την εξουσία, έβγαιναν για ΛΙΓΟ ΚΑΙΡΟ στο βουνό, και αμέσως διαπραγματεύονταν με τους Οθωμανούς το "αρματολίκι"(αστυνομία). Στόχος τους δηλαδή ήταν να διοριστούν από τους Οθωμανούς στα χωριά και να γίνουν αρματολοί. Αν δεν τους κάνανε το χατίρι, αυτοί συνεχίζανε το "αντάρτικο" έως ότου η οθωμανική εξουσία βαρεθεί και ...αποδεχτεί να τους διορίσει ως αστυνομικούς .

Τέτοιου είδους ιδιοτελή άτομα στρατολογήθηκαν ΚΑΤΑ ΚΟΡΟΝ από τους επαναστάτες (προφανώς και εξ ανάγκης, αφού ήξεραν τα όπλα, κλπ). Άλλη απόδειξη της ιδιοτέλειας (πέρα από τα λάφυρα και το πλιάτσικο στις μάχες) είναι και ο εντοπισμός, πειρατεία, σφαγή και ληστεία στο Κρητικό πέλαγος ενός πλοίου που μετέφερε κορυφαίο Αιγύπτιο μουσουλμάνο θρησκευτικό ηγέτη που πήγαινε στη Μέκκα με την οικογένεια του, φορτωμένος με πολύ πλούτο και χρυσά αφιερώματα. Οι επαναστάτες τους έσφαξαν όλους και άρπαξαν τη λεία, χωρίς να τους έχουν φταίξει σε τίποτε οι συγκεκριμένοι άνθρωποι.

Πάντως σε γενικές γραμμές οι επαναστάτες είχαν μια προτίμηση στο να σφάζουν κυρίως ΑΜΑΧΟΥΣ και ΦΤΩΧΟΥΣ Τούρκους, ενώ αντίθετα (απλώς) φυλάκιζαν και είχαν στα όπα - όπα τους ισχυρούς μπέηδες και προύχοντες, προκειμένου να τους ανταλλάξουν με αιχμαλώτους ή να ζητήσουν λύτρα από το σουλτάνο.

Εξήγησε με μεγάλη ΣΑΦΗΝΕΙΑ το γιατί ορίστηκε ως επέτειος η 25η Μαρτίου. Αυτό που ήθελε να αποφύγει ο ελληνικός εθνικισμός ήτανε το να βγει στο φως Η ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ εθνικής σύμπνοιας και συναντίληψης σχετικά με το αν πρέπει ή όχι να υπάρξει επανάσταση. Δηλαδή ο περίφημος μύθος της εθνικής ενότητας. Τέτοια ενότητα δεν υπήρξε, και ούτε ήταν δυνατό να υπάρξει, διότι απλούστατα οι διαφωνίες είχαν έντονο ταξικό στίγμα. Οι προεστοί των περισσότερων περιοχών ήταν αντίθετοι στην προοπτική της εξέγερσης, είτε για λόγους συμφέροντος είτε γιατί θεωρούσαν ότι είναι ανώριμες οι συνθήκες.

Αυτές τις απαντήσεις δίνανε στους Φιλικούς και στον απεσταλμένο τους τον παπα- Φλέσσα ήδη από το Γενάρη του 2009. Όταν όμως ξέσπασαν εξεγέρσεις σε Μολδοβλαχία το Φλεβάρη, κάποιοι έλληνες "από τα κάτω" ξεκίνησαν μόνοι τους τις αυθόρμητες επιθέσεις εναντια στις οθωμανικές αρχές, με πρωτεργάτη το σχετικά άγνωστο Παναγιώτη Καρατζά. Καλαμάτα και Καλάβρυτα έπεσαν στις 21 και 24 Μαρτίου. Κανένα λάβαρο ΔΕΝ υψώθηκε στις 25 Μαρτίου, όπως αποδεικνύεται και από τα απομνημονεύματα του Π.Π. Γερμανού. Απλώς ευλογήθηκε η εξέγερση, που ομως είχε ΗΔΗ ξεκινήσει πολλές εβδομάδες πριν (με επιθυμία των "απο κάτω" και με δισταγμό των "από πάνω").

Από άποψη ΕΘΝΟΚΑΘΑΡΣΕΩΝ και παραβιάσεων κάθε ηθικής και κάθε άγραφου δικαίου πολέμου, συγκλονιστική (εκτός από την Τριπολιτσά) υπήρξε η σφαγή Εβραίων στο Αγρίνιο, καθώς και η τοποθέτηση εκατοντάδων γυναικοπαίδων μουσουλμάνων σε πλωτή εξέδρα στο Ναυαρίνο όπου δια του "παιχνιδιού" της σκοποβολής εξοντώθηκαν όλοι τους . Υπάρχουν και στοιχεία για το μεθοδικό πνιγμό 600 αμάχων μέσα σε ποτάμι.

Πολλές φορές οι επαναστάτες διέπρατταν και αναίτιες σφαγές, με αποκλειστικό στόχο να ΠΟΛΩΣΟΥΝ το κλίμα και να δημιουργησουν τετελεσμένα κι εμπόλεμη ατμόσφαιρα. Σκοτώνοντας κάποιους Τούρκους χωροφύλακες π.χ. κόβονταν οι γέφυρες συνύπαρξης Ελλήνων και Τούρκων σε μια περιοχή, και έτσι εμπεδωνόταν το συγκρουσιακό κλίμα. Η τρομοκρατία που είχε εξαπολύσει ο Κολοκοτρώνης στην ύπαιθρο της Πελοπονήσου ήταν άνευ προηγούμενου, και συναγωνιζόταν σε αγριότητα τον οθωμανικό στρατό.
Οι χιλιάδες δύσμοιροι και αγράμματοι χωριανοί πολλών περιοχών που δεν είχαν ακόμη ενημερωθεί πλήρως ώστε μετά λόγου γνώσεως να κατασταλάξουν στο αν θα συμμετάσχουν ή όχι στο εγχείρημα, δηλαδή ήταν ΟΥΔΕΤΕΡΟΙ και αναποφάσιστοι, απειλήθηκαν ΚΑΙ από τις δύο πλευρές με μαχαίρι, φωτιά και τσεκούρι. Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα. "Αν δεν έρθετε μαζί μας , θα σας σφάξουμε όλους και θα σας κάψουμε τα χωράφια", έλεγε ο σουλτάνος, και ΤΟΝ ΙΔΙΟ εκβιασμό έκανε και ο Κολοκοτρώνης.

Επίσης αναφέρθηκε και στην εθελοντική αποχώρηση (μετανάστευση) ΧΙΛΙΑΔΩΝ Ελλήνων αμέσως ΜΕΤΑ την ίδρυση ελληνικού κράτους. Οι άνθρωποι αυτοί ήταν συνηθισμένοι στον οθωμανικό τρόπο διαβίωσης, και αισθάνονταν άβολα με το να τεθούν ξαφνικά υπό μια διοικητική διάρθρωση Βαυαρών βασιλιάδων, με άλλη κουλτούρα, κλπ. Οπότε σηκώθηκαν κι έφυγαν και πήγαν στις οθωμανικές περιοχές.

Τέλος, αναφέρθηκε στην υπόθεση του Ζαλόγγου. Άλλος ένας εθνικός μύθος, κατασκευασμένος εκ των υστέρων. Ούτε χορός υπήρξε, ούτε αποκλειστική συμμετοχή γυναικών στο εγχείρημα. Ποιο ήταν το εγχείρημα ? Βασικά πέταξαν τα παιδιά στο γκρεμό για να μην τα πιάσουν οι διώκτες, και στη συνέχεια έδωσαν (άντρες και γυναίκες) απέλπιδα μάχη (χαμένη από χέρι) κανονικά "σώμα με σώμα".
-----

Ύστερα απ’όλα αυτά, νομίζω ότι ήρθε η ώρα να ζητήσουμε κι εμείς συγνώμη για το κακό που κάναμε στους Γερμανούς και τους ταγματασφαλίτες, σ’εκείνα τα ευτυχισμένα χρόνια του 1941-44..
Και να στείλουμε αμέσως στο Ανώτατο Ακριβοδίκαιο Δικαστήριο εγκληματιών πολέμου το Μανώλη Γλέζο και τον Απόστολο Σάντα, για τη βαρύτατη προσβολή του εθνικοσοσιαλιστικού συμβόλου..
Ένας μετανοημένος ΑρβανιτοΤουρκοΕλληνας ραγιάς..
Στέφανος Ληναίος

Οχι αγαπητέ Στέφανε,
Δεν πρέπει να ζητήσουμε συγνώμη,
Απλά έχω τη γνώμη οτι πολύ ασχολούμεθα με τα πνευματικά περιττώματα αυτών των λακέδων του Οθωμανισμού
Προφανέστατα ο Μίχας και ο διαφημιστής του Ανδριανόπουλος, θα προτιμούσαν να ζήσουν ως δούλοι των Οθωμανων.Δικαίωμα τους .
Εμάς ας μας αφίνουν στη "εθνικιστική" μας "υστερία" να προτιμούμε τον Κολοκοτρώνη που όπως λέει ο Φωτακος[και επαναλαμβανει διαφορετικα και επιτιμητικά ο Μιχας] έσφαξε πολλούς για να μην τουρκέψουν [και καλά έκανε με το "Φωτιά και Τσεκουρι στους προσκυνημενους"]
Προφανέστατα οι Μιχας και Ανδριανοπουλος αν ζούσαν τότε θα ήταν με τη μεριά των προσκυνημένων..
Δ.Αλευρομαγειρος

O Ιωάννης Καποδίστριας.

Ο Ιωάννης Καποδίστριας ,γεννήθηκε στην Ενετοκρατούμενη Κέρκυρα , στις 31 Ιανουαρίου/ 11 Φεβρουαρίου του 1776, και ήταν το δευτερότοκο παιδί των γονιών του, που έκαναν συνολικά έξι παιδιά Δύο ακόμα αγόρια, τον πρωτότοκος Βιάρο, και τον μικρότερος, του Ιωάννη , Αυγουστίνο, και τρία κορίτσια. Πατέρας του ήταν, ο Κόμης Αντώνιος-Μαρία Καποδίστρια. που ήταν δικηγόρος και μητέρα του η Αδαμαντία, το γένος Γονέμη η Γουνέμη που καταγόταν από την Κύπρο.Η οικογένεια Gonemi , ήταν εγγεγραμμένοι στην Χρυσή Βίβλο (Libro d'Oro) από το 1606.
Μετά την άλωση της Κύπρου (1570) από τους Τούρκους, οι Gonemi εγκαταστάθηκαν πρώτα στις Ενετικές κτήσεις στην Ήπειρο, και στην συνέχεια μετακινήθηκαν στην Κέρκυρα.Ο Πέτρος Γουνέμης, (διερμηνέας του πασά της Κύπρου), που έγραψε την επιστολή προς τον δούκα της Σαβοΐας (Οκτώβριος 1608) για βοήθεια για την απελευθέρωση της Κύπρου ήταν συγγενής τους.Η ορθόδοξη οικογένεια των Καποδίστρια , μετακινήθηκε στην Κέρκυρα ( εντός της Ενετικής επικράτειας) ,από το ακρωτήριο της Ιστρίας, (Capo d'Istria), της Αδριατικής, (στην σημερινή Σλοβενία), όπου όμως το όνομα τους ήταν Βιτόρι (Vittori), που ήταν οι λατινική εκδοχή του Βυζαντινού τους ονόματος Νικηφορόπουλοι .Όταν εγκαταστάθηκαν στην Κέρκυρα δεν είχαν τίτλο ευγενείας .Ο τίτλος του Κόμη (Comte) τους απονεμήθηκε από τον Δούκα της Σαβοΐας , Κάρολο Εμμανουήλ (Carlo Emanuele II di Savoia),το1669 για ανταμοιβή των υπηρεσιών που προσέφερε στον Carlo Emanuele τον Α ,ο Αλεβίζος Καποδίστριας που ξεσήκωσε την επανάσταση των κατοίκων της Χιμάρας το 1577 με τη βοήθεια των Ενετών και της Σαβοίας , στο πλαίσιο ευρύτερου σχεδίου του Καρόλου Εμμανουήλ για την ανακατάληψη της Κύπρου.Πάντως η απονομή του τίτλου έγινε με αφορμή την απελευθέρωση το 1669 με δαπάνες του Νικόλαου Καποδίστρια, πολλών αιχμαλώτων από την πτώση του Χάνδακα ( Ηράκλειο). Ο αριστοκρατικός τίτλος των Καποδίστρια εισήχθη στην Χρυσή Βίβλο (Libro d'Oro) της Κέρκυρας το 1679.Ο πατέρας του Καποδίστρια Αντώνιος σπούδασε στο Πατάβιον ( Πάντοβα) Πανεπιστημίο Νομικά. Σαν δικηγόρος ανέπτυξε έντονη πολιτική παρουσία στις υποθέσεις της Ιονίου Πολιτείας και διορίστηκε πρεσβευτής στην Κωνσταντινούπολη του νεοσύστατου κράτους, και παρέλαβε το φιρμάνι που αναγνώριζε την αυτονομία των νησιών.Ο Ιωάννης διδάχθηκε τα πρώτα γράμματα στην Κέρκυρα , από το 1781, στο μοναστήρι της Αγίας Ιουστίνης στο προάστειο της Γαρίτσας -σχολείο των αριστοκρατών της εποχής-, όπου έμαθε πολύ καλά Λατινικά, Ιταλικά και Γαλλικά, και το 1794 πήγε και αυτός να σπουδάσει ιατρική, φιλοσοφία και νομικά στο πανεπιστήμιο της Πάντοβα .Αποφοιτά το στις 10 Ιουνίου1797 κι επιστρέφει αμέσως στη Κέρκυρα ,που βρισκόταν από υπό γαλλική κατοχή. Ο Αντόνιος Καποδίστριας μαζί με τον Ιωάννη αρχίζουν συνωμοτικές κινήσεις με σκοπό το διώξιμο των Γάλλων, γνωρίζοντας ότι Ρώσοι και οι Τούρκοι θα κηρύξουν τον πόλεμο στη Γαλλία Οι Γάλλοι αντιλαμβάνονται αυτές τις συνωμοτικές κινήσεις, και όταν Ρωσσοτουρκικός στόλος καταπλέει στη Κέρκυρα το 1798, συλλαμβάνουν πατέρα και γιο Καποδίστρια, τους βάζουν στη φυλακή, και καταδικάζουν τον Αντώνιο Καποδίστρια σε θάνατο. Ο Ιωάννης αποφυλακίζεται και η οικογένεια των Καποδίστρια καταφεύγει στη Κερκυραϊκή ύπαιθρο Το 1799 η γαλλική φρουρά παρέδωσε την πόλη στους Ρώσο-Τούρκους, ο Αντώνιος Καποδίστριας απελευθερώθηκε , και ο Ιωάννης διατέλεσε αρχίατρος του τουρκικού στρατιωτικού νοσοκομείου, που ιδρύθηκε τότε στην Κέρκυρα.Το 1800, δημιουργήθηκε το πρώτο ανεξάρτητο Ελληνικό Κράτος μετά την 'Αλωση της Κωνσταντινούπολης, η Δημοκρατία της Επτανήσου Πολιτείας. Πρώτος Πρόεδρος της Γερουσίας της Δημοκρατίας, που πήρε διασχίζοντας έφιππος την Κωνσταντινούπολη το 1801 το φιρμάνι της αυτονομίας, ήταν ο Αντώνιος Καποδίστριας, πατέρας του Ιωάννη. Η Μεγάλη Ιδέα της ανασύνταξης της Μεγάλης Ελλάδας γεννήθηκε εκείνη την εποχή στα Επτάνησα.Το ο Ιωάννης Καποδίστριας 1802 ήταν ανάμεσα στους ιδρυτές δυο σημαντικών επιστημονικών και κοινωνικών οργανώσεων: της « Εταιρείας Των Φίλων » και της «Εθνικής Ιατρικής Εταιρείας».Το 1806-1807 ο Αλή Πασάς ,σε συνεργασία με τους Γάλλους, εκστρατεύει στη Νότια Ελλάδα με σκοπό να περάσει απέναντι και να καταλάβει τη Λευκάδα. Οι Λευκάδιοι ζητούν τη βοήθεια της Πολιτείας, που στέλνει τον Ιωάννη Καποδίστρια.
Ο Ιωάννης είναι ο στρατηγός της άμυνας της Λευκάδας. Συγκεντρώνει Κερκυραίους και Κεφαλλονίτες στρατιώτες, εθελοντές από το Σούλι, οργανώνει αντιπερισπασμούς στα νώτα του Αλή, οργανώνει την κατασκοπία και πειρατικό ναυτικό, και οχυρώνει τη Λευκάδα, ενώ εργάζεται και ο ίδιος με την αξίνα στη διάνοιξη των τάφρων.
Ο Αλί Πασάς βλέποντας τις ετοιμασίες δεν διακινδύνεψε να κάνει απόβαση και επέστρεψε πίσω.
Τότε γνωρίστηκε με τον Κολοκοτρώνη τον Μπότσαρη και άλλους οπλαρχηγούς.Με τη συνθήκη του Τίλσιτ οι Γάλλοι επανέρχονται στη Κέρκυρα και ο Καποδίστριας αναγκάζεται να φύγει. Πάει στη Πετρούπολη.
Απόστολος της Επτανήσου και του Ελληνισμού.

O Φιραρής. (Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος)

του Σπύρου Χατζάρα.

Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος , γιος του Ιωάννη Μαυροκορδάτου και της Σουλτάνας Μάνου , βρέθηκε , σε ηλικία 14 ετών ,το 1768 ,στην αυλή του νεοδιορισμένου ηγεμόνα Βλαχίας Γρηγορίου Αλεξάνδρου Γκίκα.
Την ίδια χρονιά ξέσπασε ο ρωσοτουρκικός πόλεμος και τον ‘Οκτώβριο του 1769 , τα ρωσικά στρατεύματα μπήκαν στο Βουκουρέστι.
Ο ηγεμόνας παραδόθηκε ή συνελήφθη και στάλθηκε, «μετά των οικείων αυτού αρχόντων ρωμαίων»,στην Αγία Πετρούπολη , όπου έφτασαν τον Μάρτιο του 1770. Στη Ρωσσία αναγγέλθηκε ότι η αυτοκράτειρα Αικατερίνη έκανε δεκτούς με μεγάλες τιμές τον ηγεμόνα Γκίκα , και τον γιο του μακαρίτη ηγεμόνα της Μολδαβίας Ιωάννη Μαυροκορδάτου .
Ο νεαρός Αλέξανδρος στην Αγία Πετρούπολη , φοίτησε στο πιο οργανωμένο σχολείο της τσαρικής Ρωσίας το «Kadetski Korpus» , (την Σχολή Ευελπιδων), που ετοίμαζε τα παιδιά των αριστοκρατών για να υπηρετήσουν στον κρατικό μηχανισμό

Ο Γκίκας αναχώρησε από την Αγία Πετρούπολη μετά τη συνθήκη του Κιουτσούκ Καιναρτζή ,όμως ο Μαυροκορδατος έφυγε το 1777 σε ηλικία 23 πια ετών, και αφού παντρεύτηκε την κόρη, του δασκάλου του της γαλλικής .
Πρώτος σταθμός στο ταξίδι της επιστροφής ήταν το Χέρμανστατ (Hermannstadt) της Τρανσυλβανίας , το σημερινό Σίμπιου , που τότε ανήκε στην αυστριακή Αυτοκρατορία.
Εκεί μυήθηκε στην στοά της «Εστεμμένης Άγκυρας» , αλλά ήδη πρέπει να ήταν τέκτονας .
Στην ίδια στοά μυήθηκε τον Οκτώβριο του 1777 ο ιδρυτής της ομοιοπαθητικής Samuel Hahnemann .
Η Στοά του Hermannstadt ιδρύθηκε την ίδια χρονιά ,από τον , Εβραϊκής καταγωγής , βαρόνο Samuel von Brukenthal , ο οποίος κατάγονταν από το χωριό Nocrich, όπου ακόμα και σήμερα υπάρχει ισχυρή εβραϊκή κοινότητα .
Ο Brukenthal το 1777 αφού έκανε καριέρα στην αυλή της Βιέννης ως σύμβουλος της αυτοκράτειρας Μαρίας-Τερέζας κατάφερε να διορισθεί κυβερνήτης της Τρανσυλβανίας, όπου ήδη είχε αποκτήσει μεγάλα κτήματα.
Το γεγονός ότι ο Αλέξανδρος. Ι. Μαυροκορδάτος φεύγοντας από την Αγία Πετρούπολη πήγε κατευθείαν στο Hermannstadt για να μυηθεί στην στοά του von Brukenthal , δείχνει ότι πήγε εκεί συστημένος από τη Ρωσία, αλλά και ταυτόχρονα το υψηλό επίπεδο των επαφών που ήδη διέθετε .
Θα ήταν εντελώς γελοίο να υποθέσουμε ότι ο von Brukenthal και η «Εστεμμένη Άγκυρα» έκαναν δεκτό έναν διερχόμενο.
Ο νεαρός Αλέξανδρος επομένως ταξίδεψε στο Hermannstadt ( Ερμανούπολη) όντας ήδη προετοιμασμένος .

Το ταξίδι στο Hermannstadt .

Εκεί έμαθε τα κακά νέα για τον αποκεφαλισμό του Γκίκα που συνέβη τον Οκτώβριο του 1777, και χρειάστηκε τη βοήθεια του «αδελφού» , Αλεξάνδρου Υψηλάντη, ηγεμόνα τότε στο Βουκουρέστι, για να φτάσει στην Πόλη, όμως, κάθ΄ οδόν αρρώστησε και πέθανε η γυναίκα του .

Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος βρέθηκε ξανά στην Κωνσταντινούπολη τον Ιανουάριο 1778.
Όπως φαίνεται η τεκτονική του ιδιότητα, και η υποστήριξη των συγγενών αλλά και του μέλλοντος πεθερού του Νικόλαου Καρατζά, που ήταν την περίοδο 1777-1782 μέγας διερμηνέας, συνέβαλαν στο να βρει γρήγορα τη θέση του στο φαναριώτικο σύστημα «παρά –εξουσίας» .
Ο Καρατζάς , σαν μέλος της Οθωμανικής αντιπροσωπείας που συζητούσε με τους Ρώσσους την τακτοποίηση των εκκρεμοτήτων τής συνθήκης του 1774., βρέθηκε στην Μόσχα από τον Νοέμβριο τού 1775 ως τον ‘Ιανουάριο τού 1776 μετέχοντας στις διαπραγματεύσεις και εκεί γνώρισε τον μέλλοντα γαμπρό του.
Τον Ιανουάριο του 1782, όταν ο Καρατζάς έγινε ηγεμόνας τής Βλαχίας, ο Αλέξανδρος διορίστηκε επίσημα εκπρόσωπος του στην Πόλη, και την ίδια εποχή παντρεύτηκε την κόρη του .
Λίγους μήνες μετά, τον Οκτώβριο του 1782 ο μέγας διερμηνέας Μιχαήλ Σούτζος, καθαιρέθηκε και εξορίστηκε σαν γαλλόφιλος, και ο Αλέξανδρος Ιωάννη Μαυροκορδατος τον διαδέχθηκε , σε ηλικία 28 ετών .

Ο Βλάχικος Δεσμός

Στην μικρή κοινωνία των Φαναριωτών, ο διωγμός του Σούτζου θεωρήθηκε αποτέλεσμα των ενεργειών των δύο εκπροσώπων του Νικολάου Καρατζά στην Πόλη. Του Σπαθάρη Στέφανου Μίσογλου και του Αλέξανδρου Ι. Μαυροκορδάτου .

Ο Κωνσταντινοπολίτης Στέφανος Μίσογλου ήταν Βλάχος και καταγόταν από το Μονοδέντρι των Ζαγοροχωρίων και το όνομα του εκεί ήταν Μίσιος.
Ο πατέρας του ήταν πρόκριτος της περιοχής και σκοτώθηκε από τους Τούρκους το 1737.
Μνημεία της οικογένειας του είναι το γεφύρι του Μίσιου στήν Βίτσα και το μεγάλο μονότοξο γεφύρι που έκτισε το 1748 ο Αλέξης Μίσιος, στην Βοβούσα. Τον Νοέμβριο του 1757 Στέφανος , αναφέρεται σε έγγραφο του οικουμενικού πατριαρχείου, όπου υπογράφεται ως Στέφανος Μίσιου.
Το 1763 βρισκόταν στην υπηρεσία το Κωνσταντίνου Ρακοβίτσα και αργότερα μπήκε στην υπηρεσία του Κωνσταντίνου Μαυροκορδάτου στο Βουκουρέστι και την Κωνσταντινούπολη.
Το 1774, ακολούθησε τον Αλέξανδρο Υψηλάντη στην Βλαχία και το 1778 αναφέρεται σε χρυσόβουλο του ηγεμόνα , με τον τίτλο του άρχοντα Σπαθάρη.
Είναι η εποχή που εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Πόλη. Τότε ο Μίσογλου πάντρεψε την αδελφή του με τον Χροστόδουλο Βλαχούτση (Βλάχο).

Το 1782 μπήκε στην υπηρεσία του υιού του Κωνσταντίνου Μαυροκορδάτου ,Αλεξάνδρου, όταν αυτός έγινε ηγεμόνας της Μολδαβίας και τότε γνώρισε τον άλλο Αλέξανδρο , τον υιό του Ιωάννη.
Ο Μίσιος (Μίσογλου), ήταν ο κρίκος που συνέδεσε το Ρήγα Φεραίο με τόν Υψηλάντη και τον Μαυροκορδάτο.

Όταν ο Ρήγας έφθασε στην Κωνσταντινούπολη γύρω στα 1777-1788, ήταν φυσικό να κατέφυγε στον Βλάχο παράγοντα για βοήθεια.
Ό θείος του Σπύρος Ζήρας, αρματωλός του Λιτόχωρου, στο σώμα του οποίου κατατάχθηκε ο Ρήγας μετά την φυγή του από το Βελεστίνο, είναι πολύ πιθανό να είχε επαφή με τον ισχυρό Βλάχο της Πόλης.
Ο Μίσιος, λοιπόν , «τακτοποίησε» τον Αντώνη Κυριαζή (Ζαγοραιο) στον «οίκο» τα Υψηλαντών όταν ο Αλέξανδρος επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη το 1778.

Ο Δραγουμάνος

Από τα σχόλια των πρέσβεων στην Κωνσταντινούπολη έχουμε τις πρώτες αντικειμενικές κρίσεις, για τον Μεγα Δραγουμανο Αλέξανδρο Ιωάννη Μαυροκορδάτο
. Χαρακτηριστική είναι ή αναφορά τού Γάλλου πρεσβευτή στην Πόλη, με πληροφορίες για τις αλλαγές στην Τουρκική Ιεραρχία.
‘Ο πρεσβευτής, αφού διευκρίνιζε πώς δραγουμάνος έγινε ό γιος τού άλλοτε ηγεμόνα Μολδαβίας ‘Ιωάννη Μαυροκορδάτου και γαμβρός τού νυν ηγεμόνα Βλαχίας, κατέληγε σημειώνοντας :
«Είναι πολύ καλός φίλος μου, τόσο αυτός όσο και ό πεθερός του», «είναι ένας αξιαγάπητος νέος, πού στην διάρκεια του τελευταίου πολέμου έζησε μερικά χρόνια στην Ρωσία», «Έχει όλες τις απαιτούμενες γνώσεις για τη θέση πού κατέχει και κυρίως ομιλεί πολύ καλά γερμανικά και γαλλικά .

‘Ο ‘Αλέξανδρος είχε αγαθές σχέσεις με τις ξένες διπλωματικές αποστολές. Για τη ρωσική δεν χρειάζεται να γίνει λόγος. Η αυστριακή πολιτική, εκείνη την περίοδο, εναρμονιζόταν πλήρως με τα ρωσικά σχέδια, και οι σχέσεις τού αυτοκράτορα ‘Ιωσήφ με την Αικατερίνη ήταν άριστες. Κύριος αντίπαλος , της ρωσικής και της αυστριακής πολιτικής παρέμενε ό γαλλικός παράγων και το γεγονός ότι ό ‘Αλέξανδρος εξασφάλισε ευμενή μεταχείριση και από τούς Γάλλους διπλωμάτες, ήταν μια σημαντική προσωπική του επιτυχία, για την οποία προφανώς αξιοποίησε την τεκτονική του ιδιότητα .

Στο μέτωπο των ρωσοτουρκικών σχέσεων, μετά τό τέλος τού πολέμου, η κατάσταση έδειχνε επιφανειακά ομαλή. ‘Η τουρκική πλευρά προσπαθούσε να αναθεωρήσει τούς δυσμενείς γι’ αυτήν όρους τής συνθήκης τού 1774 και να αμβλύνει τις επιπτώσεις τους.
‘Η ρωσική πλευρά αντίθετα ήθελε να κατοχυρώσει και να επεκτείνει τις επιτυχίες της. “Έτσι από την αναγνώριση τής αυτονομίας τής Κριμαίας ό σουλτάνος μία ωραία πρωία βρέθηκε υποχρεωμένος να αναγνωρίσει την ντεφάκτο προσάρτηση της Χερσονήσου στην τσαρική αυτοκρατορία.
Στις σκληρές διαπραγματεύσεις για αυτά τα επίμαχα θέματα, τό Ι783 και τό 1784, ό μέγας δραγομάνος ‘Αλέξανδρος Ιωάννη Μαυροκορδάτος είχε ενεργό συμμετοχή .

“Όσο καλά προχωρούσε στον διπλωματικό στίβο ο ένας ‘Αλέξανδρος, άλλο τόσο πήγαινε άσχημα ο συνώνυμος και εξαδελφός του, ο ‘Αλέξανδρος Κωνσταντίνου Μαυροκορδάτος , ό επονομαζόμενος Ντελήμπεης, που ήταν ηγεμόνας της Μολδαβίας και ήρθε σε ρήξη με τους Αυστριακούς.
Καθαιρέθηκε στις 12 Ιανουαρίου 1785 και την ίδια ημέρα τοποθετήθηκε ηγεμών ο Αλέξανδρος του Ιωάννη, κερδίζοντας την «κούρσα» από τον αντίπαλο του, από το «κόμμα» των Σούτζων, Αλέξανδρο Καλλιμάχη, που έγινε όμως μέγας δραγουμάνος.

Ο Ηγεμόνας

Ο νεοδιορισμένος ηγεμόνας χαρακτηριζόταν στην αναφορά πρέσβη της Αυστρίας ως «άνθρωπός ήπιος, λογικός, εξευγενισμένος αυτό την μακρά παραμονή του στην Ρωσία, και έμπειρος των πραγμάτων». Στην αναφορά του πρέσβη της Βενετίας επισημαίνεται επίσης η παραμονή του στην αγία Πετρούπολη και το ότι είχε κερδίσει την εύνοια της αυτοκράτειρας. Θετική ήταν και η στάση τής γαλλικής αποστολής στην Πόλη, και ο Γάλλος πρεσβευτής τού παραχώρησε τον νεοφερμένο αποθηκάριο τής πρεσβείας d’Ηauterive για να υπηρετήσει ως γραμματικός τού ηγεμόνα.
Με αυτές τις ευνοϊκές προϋποθέσεις, με εξασφαλισμένη την υποστήριξη του βεζίρη Χαλίλ Χαμίντ ,με τό βαρόμετρο τής πολιτικής συγκυρίας γενικά σταθερό, ‚ένας ακόμα Μαυροκορδάτος με αναμφισβήτητα προσόντα έφτανε στο ύπατο φαναριώτικο αξίωμα με καλούς οιωνούς.
Επιπλέον, αυτός ό απόγονος των Μαυροκορδάτων φαίνεται να ‚είχε κατάκτηση μία θέση και ορισμένο κύρος στον κόσμο των γραμμάτων. Ήδη από τις αρχές τής δεκαετίας τού 1780 κυκλοφορούσαν δικά του στιχουργήματα στις χειρόγραφες ανθολογίες τής εποχής.

Ο Αλ. Ιω. Μαυροκορδατος διορίστηκε ηγεμόνας στις 12 Ιανουάριου 1785 και στις 14 Φεβρουαρίου ξεκίνησε για το Ιάσιο, όπου έφθασε στο τέλος του μήνα.
Η συνοδεία του, 100 άμαξες με 300 άτομα μπήκε στο Ιάσιο στις 11 Μαρτίου.
Λίγο μετά, έφθασαν και τα «κακά μαντάτα» από την Κωνσταντινούπολη, για την καθαίρεση του Βεζίρη Χαλίλ Χαμίντ, που αρχικά εξορίστηκε, αλλά αποκεφαλίστηκε τον Απρίλιο στην Τένεδο, όπου τον πρόλαβε ο δήμιος .
Την έξωση τού βεζίρη ακολούθησαν πολλές αλλαγές σε όλα τα επίπεδα. Αντικαταστάθηκε ό μουφτής και καθαιρέθηκε ό Ρεις έφέντης (υπουργός ‘Εξωτερικών) Ισμαήλ πασάς , που και αυτός καρατομήθηκε.
Στους διπλωματικούς κύκλους επικράτησε η εντύπωση πώς θα ακολουθήσουν εκκαθαρίσεις σε όλα τα παρακλάδια τού διοικητικού μηχανισμού, πού θα θίξουν και τις ηγεμονίες.
Ο Γάλλος πρέσβυς στην αναφορά του προς το Παρίσι, στις 13 Μαΐου 1785, έγραφε : «Οι εχθροί τού άτυχου Χαλίλ πασά θέλουν να εξοντώσουν όλους εκείνους πού ο πρώην βεζίρης ανέδειξε, και είναι πολύ αμφίβολο αν ό ηγεμόνας τής Μολδαβίας Μαυροκορδάτος θα μπορέσει να γλιτώσει» .

Η πτώση του Χαλίλ Πασά ήταν έργο μιας νέας ομάδας, με επικεφαλής τον αρχηγό τού στόλου Χασάν πασά, που είχε την γαλλική υποστήριξη, και που επεδίωκε τον ουσιαστικό αναπροσανατολισμό της τουρκικής πολιτικής, και κυρίως την «ρεβάνς», από τους Ρώσσους.
Τα πράγματα όμως, προχώρησαν με οθωμανικούς ρυθμούς και έτσι ο Μαυροκορδατος, πήρε παράταση ζωής ως τον Δεκέμβριο του 1786, αν και στην Κωνσταντινούπολη επιστρατεύθηκε και ο πατριάρχης, για να ζητήσει από την Πόρτα, την καθαίρεση του.
Σημαντική, υπέρ του Αλέξανδρου ήταν η προσπάθεια του Μίσογλου, που είχε χρήματα και ήξερε να βρίσκει και να επηρεάζει φίλους στην τουρκική αυλή.

Ο Μαυροκορδατος σαν ηγεμόνας ‘έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον, για την ‘Ακαδημία τού ‘Ιασίου, και για τα κοινωφελή , και τα σχολικά Ιδρύματα τής Κωνσταντινούπολης. Επί αυθεντίας τού ‘Α. Μαυροκορδάτου , εκπονήθηκε στην αυλή τού ‘Ιασίου, με πρωτοβουλία και με την «αυτό-επιστασία» τού βοεβόδα, τό «Λεξικόν τρίγλωσσον τής Γαλλικής, ‘Ιταλικής και Ρωμαϊκής διαλέκτου που τυπώθηκε, από τον Γ. Βεντότη στην Βιέννη τό 1790.
Για τη σημασία και τό εύρος τής προσπάθειας έγραψε ό Ι. Κοδρικάς: «‘Υπέρ τούς τριάκοντα μεταφρασταί οι μεν αυλικοί, οι δε εκ των εντοπίων ευγενών, και πολλοί μαθηταί τής έν ‘Ιασίω Αυθεντικής Σχολής συνήργησαν εις την σύνταξιν αυτού τού λεξικού. »
‘Η μεγάλη αυτή συμμετοχή εξηγεί, κατά τον Κοδρικά, τα λάθη, την γλωσσική ακαταστασία και τα αλλά ελαττώματα τής έκδοσης.
Το φθινόπωρο του 1786 στην Πόλη , ή φιλοπόλεμη μερίδα είχε επικρατήσει ολοκληρωτικά. Στην εξωτερική πολιτική ή ομάδα υιοθετούσε όλο και πιο σκληρή γραμμή και ετοιμαζόταν για τον πόλεμο τού 1787.
Σε αλλεπάλληλες διαβουλεύσεις και συσκέψεις εξετάσθηκε ο κατάλογος των απαιτήσεων , για την Κριμαία, τον Καύκασο, και την ελεύθερη ναυσιπλοΐα, πού έχει φέρει από την αγία Πετρούπολη ό ειδικός απεσταλμένος τής τσαρίνας Λάσκαροφ.
Η τουρκική πλευρά αρνήθηκε και την παραμικρή παραχώρηση.
‘Η ισορροπία, στο εσωτερικό και στην εξωτερική πολιτική, πού είχε ευνοήσει κάποτε την άνοδο τού ‘Α. Μαυροκορδάτου στα ανώτερα αξιώματα, τώρα είχε ανατραπεί αμετάκλητα.
Το κλίμα έντασης πού επικράτησε, επέτρεπε την αναθεώρηση προηγούμενων δεσμεύσεων και υποχρεώσεων και ευνοούσε κάθε είδους αυθαιρεσία.
‘Η έξωση, ή καθαίρεση τού Άλεξανδροβόδα άπό τήν αυθεντία τής Μολδαβίας ανακοινώθηκε στην Πόλη στις 3 (14)Δεκεμβρίου 1786 καί έφτασε Ιάσιο 9 μέρες μετά. ‘Αντικαταστάτης τού Μαυροκορδάτου διορίστηκε ό ‘Αλέξανδρος ‘Υψηλάντης.
‘Ο Μαυροκορδάτος δεν επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη.
Την νύχτα τής 25ης προς την 26η ‘Ιανουαρίου τού 1787, μετά από συνεννόηση με τον Ρώσο πρόξενο στο ‘Ιάσιο, έφυγε με κατεύθυνση προς τον Βορρά.Το βράδυ τής 27ης πέρασε τον Δνείστερο καί εισήλθε στο πολωνικό έδαφος. Λίγες μέρες αργότερα έφτασε στις όχθες τού Δνείπερου, για νά ζητήσει προστασία της Αικατερίνης καί νά βρει καταφύγιο στην ρωσική επικράτεια .
Μαζί του ήταν 30 άτομα. Ανάμεσα τους ο Ανώνης Ζαγοραίος ο μετέπειτα Ρήγας Φεραίος, ο οποίος πρωταγωνιστεί στην τρίτη ιστορία του μυθιστορήματος του Μαυροκορδάτου, «Ερωτος Αποτελέσματα», που εκτιλύσσεται στην Πολτάβα τόπο της πρώτης εγκατάστασης του φυγάδα (Φιραρή) ηγεμόνα, στην ρωσική επικράτεια . Αργότερα ο «φυγάδας» εγκαταστάθηκε στο Ελισαβετογκράντ στην Χερσώνα , όπου είχε επαφές με τον Ευγένειο Βούλγαρη.
Στο πλαίσιο τής προετοιμαζόμενης σύρραξης, άπό τόν Μάρτιο ως τον Αυγουστο τού 1787 (οπότε ή Τουρκία κήρυξε τόν Πόλεμο κατά τής Ρωσίας), το ζήτημα του Μαυροκορδάτου περιελήφθη στις διακοινώσεις, και τα τελεσίγραφα των αντιπάλων .
Η τουρκική πλευρά ζητούσε να της παραδοθεί ο φυγάδας έκπτωτος ηγεμόνας, αλλά αντιμετώπισε την κατηγορηματική άρνηση της Τσαρίνας.
Στο πολεμικό «μανιφέστο» τής Αικατερίνης πού δόθηκε στην δημοσιότητα τον Σεπτέμβριο τού 1787, γινόταν αναφορά στον φόνο τού ηγεμόνα Γρηγορίου Γκίκα (τό 1777) και υπογραμμιζόταν πώς και ό ‘Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος κινδύνευσε να έχει την ιδία τύχη ,και γι’ αυτό «ζήτησε προστασία στους κόλπους της ορθοδόξου εκκλησίας μας , ή οποία και τού έδωσε άσυλο, πως είχε υποχρέωση.

Με το κείμενο αυτό, λίγους μήνες μετά την εσπευσμένη φυγή από τό ‘Ιάσιο, ή υποθέσει «Μαυροκορδάτου» πήρε διεθνή διάσταση καί ό ίδιος ό ‘Αλέξανδρος αναγνωρίστηκε επισήμως ώς θύμα τού οθωμανικού δεσποτισμού.

Η παρατεταμένη παραμονή τού Ά. Μαυροκορδάτου στον ρωσικό Νότο συνδεόταν με τις εξελίξεις του πολέμου. Τον Ιανουάριο του 1788, ακολούθησε δύναμη του ρωσικού στρατού που συγκεντρώθηκε στα σύνορα. Τον χειμώνα τού 1791, κατά τις διαπραγματεύσεις πού οδήγησαν στην συνθήκη τού ‘Ιασίου, η ρωσική πλευρά «απαίτησε», χωρίς μεγάλη επιμονή, την επιστροφή στον ηγεμονικό Θρόνο της Μολδαβίας του πρώην «αυθέντη», πράγμα που δεν δέχθηκαν οι Τούρκοι ..

‘Ορισμένες ευρωπαϊκές διπλωματικές υπηρεσίες επέμεναν, ακόμα και πολύ
αργότερα να θεωρούν τον έκπτωτο αύθέντη κάτι σαν εφεδρεία της τσαρικής πολιτικής στην περιοχή.
Το 1795 σε μιά αναφορά του Γάλλου πρέσβη από την Πόλη προς την «Επιτροπή Κοινής Σωτηρίας» στό Παρίσι, αναφέρεται «συνωμοσία για εξέγερση στη Μολδαβία», με επικεφαλής, τον φυγάδα πρώην ηγεμονία.
Οι πληροφορίες αυτές πρέπει συνδέονταν με την δραστηριότητα του «Φοίνικα» που είχε δημιουργήσει στην Οδησσό ο Μαυροκορδατος, αλλά και τις δραστηριότητες του Ρήγα που συνδεόταν με τον Φοίνικα.

Στο μεταξύ, από τον Σεπτέμβριο τοϋ 1792 ο Φιραρής είχε μετοικήσει στή Μόσχα, έχοντας τήν εύνοια τής αυλής τής Πετρούπολης και ετήσιο εισόδημα 12000 ρούβλια

Το 1812, με την πυρκαγιά της Μόσχας καταστράφηκε το σπίτι του και μετά τον πόλεμο, ο Τσάρος Αλέξανδρος Α’ ικανοποίησε το αίτημα τού πρώην ηγεμόνα για αποζημίωση, αύξησε το επίδομα και του παραχώρησε μεγάλο κτήμα στο χωριό Βσεσβαστσκογιε στην περιφέρεια της Μόσχας.
Τ
ο 1816. ή έφημερίδα τής Βιέννης ‘Ελληνικός Τηλέγραφος δημοσίευσε την είδηση ότι «η θυγάτηρ τού πρώην αύθέντου της Μολδαυίας Μαυροκοριδάτου Αικατερίνη εχειροτονήθη αύλικόν κοράσιον πλησίον τής αύτοκρατορίσσης».

Η Αικατερίνη ήταν παιδί από τον τρίτο γάμο του με την ρωσίδα αριστοκράτισσα ‘Αλεξάνδρα Λβόβνα Σάντι που έγινε στο τέλος τού 1795 στην Μόσχα ,αφού πήρε επιτέλους με τη βοήθεια της ρωσικής διπλωματίας το διαζύγιο από τη Δόμνα Ζαφείρα Καρατζά.,
Η Αικατερίνη γεννήθηκε τούς Τελευταίους μήνες τού 1798

Ο Μαυροκορδάτος έπρεπε να φροντίζει όμως και για ένα άλλο παιδί του ,εξώγαμο ,προϊόν του δεσμού του με τη Ταρσή, ένα κορίτσι από την Κεα ,πού ήταν ερωμένη του από την Κωνσταντινούπολη. Το παιδί αυτό τού ‘Αλέξανδρου ήταν ο ‘Ιβάν Άλεξάντροβιτς Γκουλιάνοφ, πού προσελήφθει στο ρωσικό διπλωματικό σώμα, το 1805 ενώ παράλληλα αφιερώθηκε και στην επιστήμη τής γλωσσολογίας, πού ήταν το μεγάλο πάθος τής ζωής του.
Ο Ιβάν, πού πήρε το όνομα του παππού του, γεννήθηκε στην Μολδαβία τό 1786,λιγο πριν την πτώση του Αλέξανδρου, και ο ηγεμόνας διασφάλισε μητέρα και παιδί στέλνοντας τους προσωρινά στην Κέα. Μόλις τακτοποιήθηκε στην Ρωσία κανόνισε το ταξείδι τους στην Μόσχα.
‘Ο πρώην ηγεμόνας δεν θέλησε να αναγνωρίσει το εξώγαμο παιδί του με μία από τις θεσμοθετημένες διαδικασίες, αλλά προτίμησε ένα δικό του πρωτότυπο μέσο υίοθεσίας.
Στόν ύπηρεσιακό φάκελο το Γκουλιάνοφ σώζεται το επίσημο πιστοποιητικό του Μαυροκορδάτου σύμφωνα με το ‚οποίο ‘ό πρίγκιψ ‘Αλέξανδρος βεβαίωνε ‚ότι ο Γκουλιάνοφ καταγόταν από μολδαβούς ευγενείς, ‚ότι ‘έμεινε πολύ νωρίς ορφανός, και ότι τον πήρε υπό την προστασία του ,και τον έφερε μαζί του στη Ρωσσία.
Τό πιστοποιητικό υπογράφθηκε τον ‘Ιούλιο το 1805, τίς μέρες δηλαδή πού ‘ό γιος τής Ταρσής και του Αλέκου διοριζόταν στην υπηρεσία τού υπουργείου ‘Εξωτερικών.
Ο ‘Ιβάν Άλεξάντροβιτς Γκουλιάνοφ είχε πολύ καλές σχέσεις μέ τον Πατέρα του και την ομοπάτρια αδελφή του Αικατερίνη .
Στό υπουργείο ‘Εξωτερικών, μετά τό 1815, είχε προϊστάμενό του τον ‘Ιωάννη Καποδίστρια, μέ τόν ‚όποϊο συνδέθηκε στενά , παρακολούθησε τον έλληνικό άγώνα καί βοήθησε ‚όσο μπορούσε.
Σώζεται έπιστολή του προς τον Καποδίστρια, ‚όπου ‘ό Γκουλιάνοφ πληροφορεϊ τόν μόλις έκλεγμένο Κυβερνήτη γιά τά άποτελέσματα φιλελληνικού έράνου, πού διόργάνωσε ο ιδιος στήν αγία Πετρούπολη, καθώς καί για τις ανάλογες προσπάθειες τής αδελφής του στη Μόσχα.
Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος ο Φιραρής πέθανε το 1819 στη Μόσχα. Την ίδια χρονιά στην Κέρκυρα απεβίωσε ο κόμης Αντώνιος Μαρία Καποδίστριας. πέθανε το 1819 στη Μόσχα. Την ίδια χρονιά στην Κέρκυρα απεβίωσε ο κόμης Αντώνιος Μαρία Καποδίστριας.

Η αφήγηση της Λούλου Τύρχαϊμ.

Μία απόλυτα αξιόπιστη μαρτυρία για τα παρασκήνια του κινήματος του Αλέξανδρου Υψηλάντη είναι αυτή της κόμισσας Λούλου Τύρχαϊμ η οποία περιέχεται εις στην αυτοβιογραφία της «Η ζωή μου – Αναμνήσεις από τον μεγάλον κόσμον της παλαιάς Αυστρίας 1788 – 1819».
Η κόμισσα Λούλου Τύρχαϊμ μαζί με την μεγαλύτερη αδερφή της Κωνσταντία σύζυγο του πρεσβευτή της Ρωσσίας στη Βιέννη Αντρέι Ραζουμόφσκι γνωρίστηκαν με τον Υψηλάντη τον Αύγουστο του 1817 στα λουτρά του Κάρλσμπαντ. Μεταξύ της Κωνσταντίας και του Αλεξάνδρου αναπτύχθηκε ένα φλογερό αίσθημα. Οι δύο κυρίες συμπαραστάθηκαν στον Αλέξανδρο Υψηλάντη σε όλη τη διάρκεια της κράτησης του στην Αυστρία και ευρίσκοντο μαζί του κατά το θάνατο του τον Ιανουάριο του 1828.
Στο βιβλίο της η Λούλου Τύρχαϊμ προσπαθεί, ευλόγως, να εξυμνήσει την προσωπικότητα του Αλεξάνδρου Υψηλάντη και παραθέτει ορισμένες από τις αφηγήσεις του προς αυτήν και την αδερφή της. Σημειώνω προκαταβολικά ότι ο Αλέξανδρος Υψηλάντης όντας ασθενής πλέον και μη ελπίζων σε τίποτα αφηγείται ειλικρινώς τα περιστατικά που τον έκαναν να αισθάνεται αδικημένος. Το γεγονός ότι δεν ήθελε να κάνει «πολιτικά» σχόλια προκύπτει από το ότι τα απομνημονεύματα υπαγόρευε στον γραμματέα του Γ.Λασσάνη και τις σχετικές σημειώσεις του, τις κατέστρεψε, ενώ ήταν στη φυλακή Η κόμισσα Λούλου Τύρχαϊμ όταν παραθέτει στο βιβλίο της τις αφηγήσεις του Υψηλάντου αναφέρεται μόνο στον άνθρωπο και δεν αποβλέπει στον επηρεασμό των πολιτικών εξελίξεων στην Ελλάδα.
Ας δούμε τι αφηγείται η Λούλου Τύρχαϊμ: «Κάθε ημέρα – μετά τον Νοέμβριο του 1827- μας διηγόταν ο Υψηλάντης ένα μέρος της πικρής του μοίρας κατά τις συζητήσεις μας που είχαν την θέρμη και τη ζωντάνια αληθινών ανθρώπων. Μας μίλησε για τα γεγονότα του ’21, που του στοίχησαν τόσες παρεξηγήσεις, και για τις ενέργειές του.
Ε, λοιπόν ο Καποδίστριας δυστυχώς, δεν είναι εντελώς ανεύθυνος για τη μοίρα του Υψηλάντου. Κατά τα άλλα, οι συμβουλές του Καποδίστρια, στον οποίο ο Υψηλάντης είχε τυφλή εμπιστοσύνη, είχαν βέβαια ένα μόνο σκοπό: Πως να εξυπηρετήσει την πατρίδα του. Το 1821 όμως θυσίασε απλούστατα τον φίλο του.
Μετά την επιστροφή των ρωσσικών στρατευμάτων από τον πόλεμο το 1815 είχαν κάνει στον Αλέξανδρο Υψηλάντη αρκετές προτάσεις να γίνει μέλος μυστικών εταιρειών μεταξύ κι αυτών και μιας, της οποίας η «πατροκτόνος», (δηλ. η δολοφονία του τσάρου), συνωμοσία απεκαλύφθη κατά το θάνατο του τσάρου Αλεξάνδρου. Αν και ο Υψηλάντης δεν είχε ιδέα από τα μυστικά σχέδια των εταιρειών, είχε αρνηθεί να γίνει μέλος των, επικαλούμενος τον όρκο που είχε δώσει κατά την εισαγωγή του στο ρωσσικό στρατό.
Σχετικά με τις φιλελληνικές εταιρείες, που είχαν σκοπό της καθεαυτό πατρίδος του, περιοριζόταν να λέει ότι οι συμπατριώται μπορούσαν να στηρίζονται στη βοήθεια του όταν θα παρουσιαζόταν η περίπτωσις.
Το χειμώνα του 1819-20 όταν εμείς βρισκόμαστε στη Ρωσσία, ήρθε ο Υψηλάντης στην Πετρούπολη με μόνο σκοπό να μας δει. Αν δεν βρισκόμαστε τότε στη Ρωσσία, θα είχε ζητήσει άδεια για να κάνει ταξίδι στη Γερμανία και τη Γαλλία.
Στην Πετρούπολη ο Υψηλάντης ασθένησε για πολλές εβδομάδες. Τότε τον επισκέπτονταν συχνά ορισμένα επίσημα πρόσωπα της Εταιρείας, και του ανακοίνωσαν ότι στην Οδησσό είχαν συνενωθεί πολλοί Έλληνες έμποροι, καθώς και πολλοί στην Πελοπόννησο για να αγωνιστούν για την ανάσταση του έθνους των. Τα πρόσωπα αυτά μιλούσαν όλο και πιο ελεύθερα για τους πολιτικούς σκοπούς της οργανώσεως αυτής που, υπό το όνομα «Εταιρεία», γινόταν, έλεγαν, ισχυρότερη συνεχώς, και ότι συνδεόταν μυστικά με του Έλληνες του Μοριά και της Πόλης για να αποτινάξουν επιτέλους τον μισητό τουρκικό ζυγό.
Του έλεγαν ακόμα ότι είχαν στη διάθεσή τους μεγάλα ποσά, ότι ο Αλή Πασάς είχε κατεστεί ανεξάρτητος από την Πύλη κι ότι προσέφερε την σύμπραξη του στους Έλληνες του Μοριά.
Στις συνομιλίες αυτές πίστευαν ότι η Ρωσσία θα υπεστήριζε τις προσπάθειες των ομοδόξων της ή τουλάχιστον δε θα τους εμπόδιζε στις ενέργειές των. Οι πιθανότητες η υποδουλωμένη και πάσχουσα πατρίδα των να γίνει και πάλι ελευθέρα ήταν μεγαλύτερες από ότι στην εποχή της Αικατερίνης της Β΄.
Αυτές οι συζητήσεις ξυπνούσαν στην καρδιά του Υψηλάντη σιγά σιγά τη σκέψη να δώσει νέα ζωή στην πατρίδα του με την οποία τον συνέδεαν τα πιο ευγενικά του όνειρα από τα παιδικά του χρόνια. Είχε εγκαταλειφθεί στην διάθεση της πατρίδας του με όλο του το είναι.
Με λίγα λόγια λοιπόν εκείνοι που του ξύπνησαν τις ελπίδες αυτές για ένα αισιόδοξο μέλλον του ανέθεσαν χωρίς πολλές διατυπώσεις την αρχηγία του τόσων ενδόξου όσου και επικινδύνου εγχειρήματος.
Του έδειξαν τους καταλόγους με τα ονόματα των μεμυημένων και των βεβαιώσαν ότι σαν γόνος ενός Έλληνος που είχε αφιερωθεί εξ ολοκλήρου στην υπόθεση της Ελλάδος και σαν Ρώσσος αξιωματικός θα ήταν εγγύηση για το έθνος του και θέλγητρο για την υποστήριξη της επανάστασης.
Ο Υψηλάντης τους παρακάλεσε να του δώσουν τρεις μέρες καιρό για να σκεφτεί την υπόθεση και να μιλήσει με τον Καποδίστρια για να εξακριβώσει σε τι θα συμφωνούσε ο υπουργός χωρίς επιφυλάξεις.
Ο Καποδίστριας που ήταν πληροφορημένος για όλα, επεδοκίμασε με ενθουσιώδη λόγια την πατριωτική επιθυμία του νεαρού του φίλου, που ήθελε να θυσιάσει τη ζωή του για την ευτυχία της πατρίδας του και του επανέλαβε αυτό που του είχε πει αρκετές φορές στους συμπατριώτες του, δηλαδή ότι ακόμη κι αν η ευρωπαϊκή πολιτική δεν θα επέτρεπε στον τσάρο Αλέξανδρο να κυρηχτεί ανοιχτά υπέρ της ελληνικής υποθέσεως η καρδιά του θα ήταν πέρα ως πέρα με την Ελλάδα.
Παρ΄όλες τις διαβεβαιώσεις ο Υψηλάντης θέλησε να μιλήσει με τον τσάρο, αλλά ο Καποδίστριας τον απέτρεψε, ίσως γιατί φοβόταν ότι η αναποφασιστικότητα του τσάρου θα μπορούσε να περιπλέξει το κίνημα. Έπειτα από αυτό ο Υψηλάντης δέχτηκε να τεθεί επικεφαλής των Ελλήνων υπό τον όρο όμως ότι αυτός θα κατέστρωνε και θα διεύθυνε το σχέδιο των επιχειρήσεων.
Ο Υψηλάντης αφού τελείωσε το σχέδιο των επιχειρήσεων, το έδειξε στον Καποδίστρια, που έμεινε τόσο ικανοποιημένος ώστε πήδηξε από την χαρά του, αγκάλιασε τον Υψηλάντη και τον εγέμισε με εγκώμια.
Παρ΄όλα αυτά ο Υψηλάντης επέμενε να μιλήσει με τον τσάρο, ο Καποδίστριας όμως τον έπεισε να μην το κάνει. Ο Υψηλάντης ήθελε να ενημερώσει τον αυτοκράτορα ότι έγινε μέλος της Φιλικής Εταιρείας και να παραιτηθεί από το ρωσσικό στρατό. Ο Καποδίστριας του είπε η αποχώρησή του θα απεθάρρυνε τους Έλληνας στην Πελοπόννησο που έβλεπαν στο αξίωμά του, ως Ρώσσου αξιωματικού μια απόδειξη της προστασίας του τσάρου. Ίσως ο Καποδίστριας εστήριζε τις ελπίδες του στην προσωπική επιρροή που ασκούσε με επιτυχία πάνω στον τσάρο.
Εν τω μεταξύ προχωρούσαν οι προπαρασκευές με επιτυχία. Κάθε στιγμή θα μπορούσε να γίνει η αναμενομένη έκρηξις. Στην Κωνσταντινούπολη ετοιμαζόταν μια συνωμοσία με πολλές διακλαδώσεις. Ο Μοριάς περίμενε να φτάσει ο Υψηλάντης για να ξεσηκωθεί. Ένα πλοίο περίμενε στην Τεργέστη για να πάρει τον Υψηλάντη μαζί με το ταμείο της επανάστασης και να τον φέρει στην πατρίδα. Είχε καθοριστεί η ίδια μέρα για την αποτίναξη του μουσουλμανικού ζυγού στην Κωνσταντινούπολη, στον Μοριά, και στις παραδουνάβιες ηγεμονίες.
Μόλις είχε στείλει ο Υψηλάντης τα γράμματα που θα άναβαν τη μεγάλη φωτιά όταν επληροφορήθη ότι ξέσπασε η επανάσταση στη Νεάπολη. Τότε βρισκόταν στην Βεσαραβία κοντά στη μητέρα του. Κατάλαβε ότι αυτό το γεγονός θα είχε ολέθριες επιπτώσεις για την ελληνική υπόθεση. Προέβλεψε ότι η Ιερά Συμμαχία θα έβαζε στην ίδια γραμμή την άνομο εξέγερση στη Νεάπολη με τα αγιασθέντα δίκαια ενός λαού που τον μεταχειρίζοντο ως είλωτα από αιώνα. Δεν είχε αμφιβολία ότι οι δυνάμεις θα έβλεπαν την ελληνική επανάσταση σαν προϊόν του φιλελεύθερου πνεύματος που απειλούσε όλη την Ευρώπη.
Ο Υψηλάντης έσπευσε αμέσως στην Οδησσό με την ελπίδα ότι θα μπορούσε να ακυρώσει τις διαταγές του και να αναστείλει το όλο κίνημα. έφθασε όμως αργά. Το πλοίο που μετέφερε τις επιστολές του είχε ήδη αποπλεύσει μαζί με τις τύχες ενός ολόκληρου λαού.
Την συνέχεια την αφηγείται ο Κολοκοτρώνης (Απομνημονεύματα σελ.143). «Στα 1820 με ήλθαν γράμματα από τον Υψηλάντη δια να είμαι έτοιμος, καθώς και όλοι οι εδικοί μας. 25 Μαρτίου ήτον η ημέρα της γενικής επαναστάσεως. Οι Άγγλοι έμαθαν ότι έλαβα κάτι γράμματα, και ήλθε η αστυνομία δια να με εξετάσει τη νύχτα, αλλ΄εγώ τα γράμματα τα είχα φυλάξει. Εις τα τρεις Ιανουαρίου ανεχώρησα και εις τας έξι εβγήκα εις τη Μάνη εις του καπετάν Παναγιώτη του Μούρτζινου το σπίτι.»
Ένα ακόμα απροσδόκητο γεγονός επιτάχυνε την έκρηξη του κινήματος και ανάγκασε τον Υψηλάντη να αλλάξει τι σχέδιο των επιχειρήσεων δυσμενώς.
Πληροφορήθηκε ότι η Πύλη έμαθε από τον Άγγλο πρεσβευτή Στράγκφορντ ότι στην Κωνσταντινούπολη είχε αναπτυχθεί μια συνωμοτική εταιρεία. Αν και οι Τούρκοι δεν εγνώριζαν λεπτομέρειες ήσαν σε θέση να αναλάβουν εξοντωτικά μέτρα εναντίον της συνωμοσίας. Ευτυχώς όμως οι Έλληνες τους επρόλαβαν.
Σκέφτηκαν δηλαδή οι συνωμόται ότι θα μπορούσαν να φύγουν από την υποψία της Πύλης αν θα κατεύθυναν τα βλέμματά της μακριά από την κύρια εστία της συνωμοσίας.
Αποφάσισαν λοιπόν να μπει ο Υψηλάντης επικεφαλής ενόπλων δυνάμεων στις παραδουνάβιες ηγεμονίες για να δεσμεύσει στο σημείο εκείνο τις τουρκικές δυνάμεις και να δώσει έτσι καιρό στους Έλληνες του Μοριά και τους Φαναριώτες να ξεσηκωθούν συγχρόνως και με θάρρος.
Ο Υψηλάντης επεδοκίμασε το σχέδιο αυτό, ανέλαβε την αρχηγία του ριψοκίνδυνου αυτού εγχειρήματος και μπήκε στο έδαφος της Μολδαβίας.»
Η αφήγηση της Λούλου Τύρχαϊμ, για όσα ειπε σε αυτήν και την αδερφή της ο Υψηλάντης δεν είναι ιστοριογραφική και για αυτό δεν δίνει σημασία στα άγνωστα σε αυτήν ελληνικά ονόματα.
Μας λέγει όμως ότι, της επισκέψεως του Ξάνθου προηγήθησαν άλλες επαφές των συνωμοτών.
Ο Υψηλάντης μας λέει μέσω της αφήγησης της Τύρχαϊμ ότι πριν δεχτεί ρώτησε τον Καποδίστρια – που ήταν πληροφορημένος για όλα –, μας λέγει ακόμα ότι κατέστρωσε το σχέδιο των επιχειρήσεων το οποίο ο Καποδίστριας ενέκρινε πηδώντας από τη χαρά του. Το σχέδιο των επιχειρήσεων προέβλεπε ταυτόχρονη εκδήλωση του κινήματος στις παραδουνάβιες ηγεμονίες, την Πελοπόννησο και την Κωνσταντινούπολη. Ο ίδιος ο Υψηλάντης θα κήρυτε την επανάσταση από την Πελοπόννησο.
Τα σχέδια άλλαξαν λόγω της επανάστασης στη Νεάπολη και λόγω της διαρροής προς τους Τούρκους από τους Άγγλους του μυστικού.
Ο Καποδίστριας στο υπόμνημά του προς τον τσάρο Νικόλαο τον Α΄ (1826) λέγει ότι τον Σεπτέμβριο του 1820 ενώ βρισκόταν με τον τσάρο στην Πολτάβα έφερε ο ταχυδρόμος της ρωσσικής πρεσβείας στη Βιέννη την είδηση για την επανάσταση στη Νεάπολη. Ταυτοχρόνως μετέφερε και γράμμα του αυτοκράτορα της Αυστρίας προς τον τσάρο με την οποία ζητούσε συνάντηση για να καθοριστεί η κοινή στάση.
Ο Καποδίστριας γράφει επίσης ότι στην Πολτάβα προσήλθε ο πρέσβης της Ρωσσίας στην πόλη, βαρόνος Στρόγκανωφ για να λάβει νέες οδηγίες δια την επανάληψη των διαπραγματεύσεων με την Υψηλή Πύλη.
Εάν αντιπαραλάβουμε τα δύο κείμενα αντιλαμβανόμεθα ότι ο πρώτος που έμαθε τα νέα ήταν ο Καποδίστριας. Είναι φυσικό να υποθέσουμε ότι ειδοποίησε τον Υψηλάντη.
Λίγες μέρες μετά, τον Οκτώβριο του 1820 στην Βαρσοβία, ο Καποδίστριας δέχθηκε τον Ι.Π., τον οποίο απέστειλαν οι προεστοί της Πελοποννήσου.
(Ο Σπηλιάδης ακόμα και στα 1851, όταν γράφει τα απομνημονεύματά του δεν επιθυμεί να αποκαλύψει το όνομα του μυστικού απεσταλμένου.). Ο Σπυρίδων Τρικούπης στην ιστορία του γράφει ότι οι πρόκριτοι της Πελοποννήσου αποφάσισαν να στείλουν στη Ρωσσία άντρα της εμπιστοσύνης των και διάλεξαν τον Ιωάννη Παπαρηγόπουλο, ο οποίος ήταν διερμηνέας στο ρωσσικό προξενείο της Πάτρας.
Ο Ι. Παπαρηγόπουλος ήταν γνωστός και με τον Αλή Πασά, από τον οποίο προσεκλήθη στην Πρέβεζα για να τον αποστείλει στην Ρωσσία με σκοπό να εξακριβώσει τις σκέψεις της ρωσσικής αυλής για αυτόν, ενόψει της επερχόμενης σύγκρουσής του με τον Σουλτάνο.
Ο Τρικούπης ισχυρίζεται ότι προηγήθηκε η επιλογή του Ι. Παπαρηγόπουλου από τους προκρίτους. Το πιο πιθανό όμως είναι να συνέβη το αντίθετο. Δηλαδή, αφού ανέλαβε την αποστολή του Αλή Πασά ο Ι. Παπαρηγόπουλος ενημέρωσε τον μητροπολίτη Παλαιών Πατρών Γερμανό, ο οποίος με τη σειρά του ενημέρωσε τους προκρίτους. Έτσι ο Ι. Π. ήταν κοινός απεσταλμένος του Αλή Πασά και των προκρίτων προς τη ρωσσική αυλή. Ο Παπαρηγόπουλος πήγε στην Κωνσταντινούπολι, από εκεί κατευθύνθηκε στην Αγ. Πετρούπολη, μετά στη Βαρσοβία όπου βρισκόταν ο Τσάρος (αρχές Οκτωβρίου), εκεί συναντήθηκε με τον Καποδίστρια και ακολούθως μετέβη στο Κισινιέφ για να συναντήσει τον Υψηλάντη. Στη συνέχεια πέρασε από την Κωνσταντινούπολι όπου συναντήθηκε με τον εκεί εκπρόσωπο του Αλή προς τον οποίο παρέστησε ότι «ο ρωσσοτουρκικός πόλεμος είναι αναπόφευκτος και ότι αν ο Αλής επιμείνει να αντιστέκεται στον Σουλτάνο μπορεί να ελπίζει στη ρωσσική βοήθεια». Ο Παπαρηγόπουλος έφτασε στην Πελοπόννησο στο τέλος του φθινοπώρου του 1820 και ήταν ο κομιστής της επιστολής Υψηλάντου με την οποία έδινε εντολή για την συγκρότηση Γενικής Εφορίας που θα ετοίμαζε τον ξεσηκωμό στην Πελοπόννησο.
«Αυτός, αφού εντάμωσε τον Καποδίστρια εις Βαρσοβίαν παριστάνη εις τον Υψηλάντη την ανάγκην του να κινηθεί εις τας δύο αυθεντείας, δια να αντιπερισπάσει τον Σουλτάνο και να δώση καιρόν εις τους Έλληνας να παρασκευασθώσι και να επιτύχωσιν εις τα πρώτα κινήματά των»
Η αποκάλυψη Σπηλιάδη για την διπλή επαφή του Ι.Π. με Καποδίστρια και Υψηλάντη μας επιτρέπει να υποθέσουμε ότι αυτός μετέφερε τη γνώμη του Καποδίστρια στον Υψηλάντη. Πάντως η αποστολή του Ι.Π. είναι το κλειδί για να κατανοήσουμε τη συνεργασία Καποδίστρια-Υψηλαντη. Η αποστολή του Ι.Π. και το «μήνυμα», που έφερε πίσω, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο για να ακολουθήσουν και οι «συντηρητικοί», την επανάσταση.
Ο Ι.Π. σύμφωνα με τον Σπηλιάδη γύρισε στην Πελοπόννησο λίγο πριν τον Παπαφλέσσα με τα οποία διορίζοντο Γενικοί Έφοροι και ταμίαι, («ο αποσταλείς επιστρέφει ολίγον πρότερον του Αρχιμανδρίτου φέρων από τον Υψηλάντην έγγραφα της Αρχής…»). Ο Ι.Π. ,σύμφωνα με τον Σπηλιάδη, διέδωσε και ότι 60.000 Ρώσσοι ήταν έτοιμοι να εκστρατεύσουν μόλις κηρυχτεί ο πόλεμος κατά της Τουρκίας.

Η Φιλόγενος Στοά

Ότι προσπάθησαν να κρύψουν σιωπώντας, όλοι οι μεγάλοι πρωταγωνιστές της Ελληνικής Επανάστασης, και ότι προσπάθησαν να διαστρέψουν και να συσκοτίσουν για πολιτικούς λόγους αυτοί που σκότωσαν τον Καποδίστρια, βρισκόταν θαμμένο στα παλαιά αρχεία της τσαρικής αστυνομίας.
Βέβαια η έρευνα στα ρωσσικά αρχεία δεν ήταν ποτέ εύκολη, ιδίως στα χρόνια της σοσιαλιστικής περιπέτειας. Ήρθε όμως η ώρα και ο Γκριγκόρι Αρς μας παρουσίασε την κατάθεση του Νικόλαου Γαλάτη στον αστυνομικό διοικητή της Πετρούπολης, στρατηγό Ιωάννη Γογόλη. Τα έγγραφα του Γαλάτη που κατέσχεσε η αστυνομία και η ανυπόγραφη ομολογία του για την Εταιρία στην οποία ανήκε κάηκαν με εντολή του Τσάρου μετά από εισήγηση του Καποδίστρια. Έτσι τα ντοκουμέντα χάθηκαν. Αλλά έμεινε η περιγραφή της κατάστασης, την οποία πλήρωσε με τη ζωή του ο Γαλάτης. Ο Καποδίστριας στο υπόμνημά του τoν Τσάρο Νικόλαο 1826 αναφέρει ότι μελέτησε μαζί με τον Τσάρο Αλέξανδρο τα υλικά που κατέσχε η αστυνομία της αγίας Πετρούπολης από το Γαλάτη και σημειώνει: « η Ρωσία δεν ασκούσε ουδεμία εξουσία επί των ανδρών που αποτελούσαν την μυστική αυτή εταιρία και δεν μπορούσε συνεπώς ούτε να τούς συλλάβει ούτε να τους θέσει υπό παρακολούθηση». Το υπόμνημα του Καποδίστρια δημοσιεύθηκε στα γαλλικά το 1868. Στα ελληνικά δημοσιεύθηκε το 1901 και η πλήρης με υποσημείωσεις έκδοση του έγινε από τον Μιχαήλ Θ. Λάσκαρη.

Είναι απίστευτο, και όμως αληθινό ότι από το 1901, γιατί δεν είναι υποχρεωτικό άπαντες να γνωρίσουν την γαλλικήν, εξακολουθεί να υποστηρίζεται η άποψη ότι ο Γαλάτης ήταν απεσταλμένος, του Σκουφά από την Οδησσό. Αν ήταν όμως, δεν θα έγραφε,« η Ρωσία δεν ασκούσε ουδεμία εξουσία επί των ανδρών που αποτελούσαν την μυστική αυτή εταιρία και δεν μπορούσε συνεπώς ούτε να τούς συλλάβει ούτε να τους θέσει υπό παρακολούθηση», γιατί η Οδησσός ήταν ρωσσικό έδαφος και θα μπορούσε και συλλήψεις να κάνει αλλά και να παρακολουθεί τον Σκουφά και τους φίλους του.
Επομένως, η οργάνωση το Γαλάτη ήταν εκτός Ρωσσίας.

Η κατάθεση στη σύγχρονη ιστορία του νεκρού Γαλάτη, φωτίζει όλες τις σκοτεινές πλευρές και αποκαλύπτει το μυστήριο.
Η Ελληνική Εταιρία της οποίας το όνομα απεκάλυψε στην ανυπόγραφη δήλωσή του, που την έκαψε ο Καποδίστριας, είναι η Φιλόγενος Στοά, δηλαδή «οι φίλοι του Γένους». Αυτή είναι η τρομερή οργάνωση, της οποίας τα μέλη θα σκότωναν οποιονδήποτε, εάν έπαιρναν τέτοια εντολή, της οποίας τα μέλη θα σκότωναν τον πατέρα, τη μάνα και τα αδέλφια τους.
Τώρα ξέρουμε ότι μέλη της Εταιρίας σκότωσαν δύο τουλάχιστον συντρόφους τους, τον Νικόλαο Γαλάτη και τον Ιωάννη Καποδίστρια.
Οι δύο φόνοι βέβαια είναι διαφορετικοί γιατί η ίδια η οργάνωση πέρασε σοβαρές αλλαγές από το 1814 μέχρι το 1832.
Πρώτα έφυγαν οι κανονικοί τέκτονες που ακολούθησαν τον Διονύσιο Ρώμα στην αγγλική Στοά που δημιούργησε στη Ζάκυνθο.
Η συνεργασία εντός της Φιλογένου Στοάς έγινε εξωτερική συνεργασία μιας νόμιμης αγγλικής Στοάς, και ενός εθνικιστικού επαναστατικού μηχανισμού.
Τον Γαλάτη τον σκότωσε η Φιλογένεια.
Τον Καποδίστρια τον σκότωσε η Στοά της Ζακύνθου.

Μια μαρτυρία του Μακρυγιάννη

Ο Μακρυγιάννης1 διασώζει στα απομνημονεύματά του τη μαρτυρία ενός από τους «πρωτοεταιριστές» ,του Λουκά Λιονταρίδη ο οποίος, του εκμυστηρεύτηκε, ότι «μετά το θάνατο του Ρήγα», ο πατριάρχης Γρηγοριος Ε, «περιέλαβε την Εταιρεία δια να μην σβέση», και oτι απέστειλε πιστό του άνθρωπο στη Ρωσσία για να συναντήσει τον Λιονταρίδη που υπηρετούσε ως αξιωματικός στο ρωσσικό στρατό και να τον καλέσει στο Άγιο Όρος όπου διαβιούσε ο Γρηγόριος ο Ε΄.
Σύμφωνα με την αφήγηση του Λιονταρίδη στον Μακρυγιάννη, ο πατριάρχης τον έχρισε μοναχό και του υπέδειξε να παραιτηθεί από το στρατό και αφού συναντηθεί με τον Καποδίστρια να μεταβεί στη Βλαχία για «να κατηχήσει όσους μπορέσει και να συνάξει ότι χρήματα μπορέσει δια να χρησιμέψουν δια την πατρίδα».
Ο ρόλος του Πατριάρχη έχει αμφισβητηθεί από πολλούς. Αυτή η πληροφορία του Μακρυγιάννη δε διασταυρώνεται από άλλη πηγή. Αυτό μπορεί να σημαίνει δύο πράγματα. Είτε ότι ο Λιονταρίδης περιαυτολογεί και ψεύδεται είτε ότι πράγματι ανέλαβε αυτή την αποστολή, της παράδοσης δηλαδή στον Καποδίστρια των μυστικών της εταιρείας του Ρήγα που κρατούσε ο πατριάρχης. Το ότι χρίστηκε μοναχός στο Άγιο Όρος, ότι παραιτήθηκε από το στρατό, το ότι ταξίδεψε στην Αγία Πετρούπολη είναι αληθή περιστατικά. Δεν έχει φωτιστεί η σχέση Γρηγορίου Ε΄ - Λιονταρίδη. Αν όμως υπήρξε όντως μια τέτοια άκρως απόρρητη αποστολή, θα την ήξεραν μόνο ο Γρηγόριος, ο Καποδίστριας και ο ταχυδρόμος.
Η συνάντηση του Πατριάρχη με τον Λιονταρίδη πρέπει να έγινε στη Μονή Ιβήρων κατά τη δεύτερη εξορία του Πατριάρχη (10-9-1808/Ιανουάριος 1919)και βέβαια μετα το 1815 όταν ο Καποδίστριας επιστρέφει στην Αγ.Πετρούπολη ως Υπουργός των εξωτερικών. Προφορικές αφηγήσεις υποστηρίζουν ότι ο Γρηγόριος είχε μυήσει στην εταιρεία του Ρήγα τον μητροπολίτη Πατρών Κύριλλο. Ο Ξάνθος ισχυρίζεται ότι ο πατριάρχης είχε μυηθεί στη φιλική εταιρεία από τον Φαρμάκη. Αυτό όμως δεν βεβαιώνεται από άλλη πηγή. Η Μεγάλη Στοά της Ελλάδας υποστηρίζει ότι ο Γρηγόριος υπήρξε Τέκτων.
Όλες αυτές οι πληροφορίες μας βεβαιώνουν ότι στην περίπτωση του Πατριάρχη Γρηγόριου Ε΄ επιβεβαιώνεται ο διττός χαρακτήρας των ανθρώπων αυτής της εποχής. Μπορεί δηλαδή θαυμάσια ο ιεράρχης, ο θεσμικός λειτουργός δηλαδή του οθωμανικού κράτους να εκδίδει αφορισμούς για την επανάσταση και ο ιερέας εντός του ιεράρχη να συμμετέχει σε αυτήν. Αυτοί οι διπλοί ρόλοι που δεν είναι ούτε άγνωστοι ούτε αδύνατοι στο σύγχρονο κόσμο μπορούν να επιβεβαιωθούν μόνο από τον φορέα της διπλής ιδιότητας αν επιζήσει της αποστολής του. Καθώς και από τους ελάχιστους που λόγω των ενεργειών του γνώρισαν το διπλό ρόλο του. Αυτή είναι και η αξία της μαρτυρίας του Λιονταρίδη.
Γιατί όμως ο Γρηγόριος τον έστειλε στον Καποδίστρια; Αυτή η απόφαση που προϋποθέτει άλλες πληροφορίες που μπορεί να φωτίσουν περισσότερο αυτή την υπόθεση.
Από ορισμένα γεγονότα μπορούμε να αντλήσουμε κάποια στοιχεία. Κανείς δεν βεβαιώνει ότι ο Σέκερης ανήκε στην εταιρεία του Ρήγα. Ο Σπηλιάδης όμως μας αφηγείται ότι το 1808 ,αυτός κατείχε τα επαναστατικά κείμενα του Ρήγα.



------------------------------------------------------------------------------------------
1. Στρατηγού Μακρυγιάννη Απομνημονεύματα, σελ. 397-399